ISO 9001 is breed en internationaal opgesteld, zodat organisaties in elke sector ermee kunnen werken. Daardoor zijn ook maatschappelijke ontwikkelingen eenvoudig opgenomen. In Nederland zijn er al jaren zo’n 9.000–10.000 certificaten; wereldwijd ongeveer één miljoen.

Waarom een nieuwe 9001?

Normen worden regelmatig herzien en ISO 9001:2015 bleef lang ongewijzigd. De norm is zo algemeen dat organisaties er veel vrijheid in hebben, waardoor de noodzaak tot aanpassing beperkt was. Toch groeide de laatste jaren de wens om de norm beter te laten aansluiten op moderne kwaliteitsmanagementpraktijken.

Wat zijn de aanpassingen?

Nederland heeft gepleit voor:

• betere toepasbaarheid voor dienstverleners;
• een sterker doorgevoerde risicobenadering (met name in paragraaf 8);
• vereenvoudiging van de paragraaf 8.3 (ontwerp & ontwikkeling);
• scherpere eisen voor Management of Change;
• meer aandacht voor integratie van kwaliteitsmanagement in de bedrijfsvoering;
• toepassing van de Harmonized Structure (2021), dit was voorheen de HLS (High Level Structure).

Internationaal zijn er honderden wijzigingsvoorstellen ingediend, vaak sterk cultureel bepaald en gericht op detailniveau. Daardoor krijgen bredere verbeteringen minder steun. Het gevolg: de wijzigingen blijven waarschijnlijk beperkt. Wat waarschijnlijk wijzigt is onder andere;

• de nadruk op leiderschap en kwaliteitscultuur, directie en/of management krijgen expliciet verantwoordelijkheid voor kwaliteitscultuur en ethisch gedrag;
• dat kansen en risico’s worden gescheiden, dit stimuleert organisaties om kansen actiever te benutten;
• de aansluiting met agile werken, paragraaf 8.3 (ontwerp en ontwikkeling) sluit beter aan op iteratieve ontwikkelmethoden.

En klimaatverandering?
De Harmonized Structure is hier al op aangepast: organisaties moeten nu expliciet kijken naar kansen en risico’s van klimaatverandering binnen hun contextanalyse.

Wanneer verschijnt de nieuwe 9001?

De internationale commissie verwacht publicatie in september 2026. Conceptversies verschijnen eerder, waardoor al ruim voor die tijd duidelijk wordt welke wijzigingen definitief worden.

Moet je wachten met certificeren?

Dat kan, maar hoeft niet. De verwachte wijzigingen zijn beperkt en een goed kwaliteitsmanagementsysteem levert direct voordelen op. Wel is het zaak om de wijzigingen, zodra die bekend zijn, door te voeren of aan te passen in het bestaande managementsysteem.

Conclusie

In ISO 9001:2026 is vooral verfijning aangebracht en daarmee meer verduidelijking.
Er komen geen grote veranderingen.
De definitieve norm wordt eind 2026 verwacht.
Voor reeds gecertificeerde organisaties is de impact niet groot.